Polonya’da Kitap Telif Sayfası Gereklilikleri (+ Ücretsiz Oluşturucu)

Polonya Strona Redakcyjna’sında Neler Bulunur

Polonya kitaplarında genellikle başlık sayfasının arka yüzünde yer alan ve strona redakcyjna adı verilen bir editoryal sayfa bulunur. Çevrilmiş bir eser için bu sayfa özgün eserin adını belirtir, özgün eser, çeviri ve Polonya baskısına ait telif satırlarını sıralar ve ISBN ile baskı bilgisi satırıyla sona erer.

Polonya bu sayfa konusunda alışılmadık derecede esnektir: burada yer alan her şey yayıncılık geleneğidir ve bu alanla ilgili tek yasal yükümlülük, çoğu yabancı bağımsız yayıncının tabi olmadığı, kütüphanelere nüsha gönderme zorunluluğu olan yasal depo uygulamasıdır. Her ikisi de aşağıda ele alınmaktadır.

Yasal Olarak Neler Gereklidir

Hiçbir şey. Polonya’da kitaplar için bir künye yasası bulunmadığından, Polonya pazarında satılan bir kitapta yayınevi adı, ISBN, matbaa bilgisi veya telif bildirimi basmanızı zorunlu kılan bir düzenleme yoktur.

Prawo prasowe’nin 27. maddesindeki basın künyesi zorunluluğu kitaplara değil, süreli yayınlara ve benzer basılı materyallere uygulanır; ayrıca telif koruması herhangi bir basılı bildirim olmadan otomatik olarak doğar. Yine de uygulamada geleneksel sayfayı eklemeniz tavsiye edilir: bunun bir maliyeti yoktur ve Polonyalı okurlar ile yayıncılık sektörü bunu bekler.

İsteğe Bağlı Olan Nedir

Polonya örneğinde her şey. Yine de gelenek oldukça oturmuştur ve bir Polonyalı okur şunları görmeyi bekler:

• Özgün başlık satırı, “Tytuł oryginału: …”.
• Özgün eser için telif satırı; İngilizce özgün biçimi korunarak.
• Polonya çevirisi ve Polonya baskısı için telif satırları; gelenek gereği İngilizce yazılır (aşağıya bakınız).
• Kısa biçimde ya da daha uzun çoğaltma yasağı cümlesiyle birlikte “Wszelkie prawa zastrzeżone” bildirimi.
• Her format için ayrı bir ISBN.
• Şehir ve yıl bilgisiyle birlikte “Wydanie I” baskı satırı.

Ticari kitaplarda ayrıca üretim görevleri de belirtilir (editörlük, düzeltme, kapak tasarımı, dizgi); bu bilgiler sizde varsa ekleyin, yoksa atlayın.

İngilizce Telif Satırları

Polonya kitaplarında kendine özgü bir gelenek vardır: Polonya baskısına ait hak satırları, kitap diğer tüm yönleriyle Lehçe olsa bile İngilizce yazılır. Ticari çevirilerde “Copyright © for the Polish translation by …” ve “Copyright © for the Polish edition by …, [city] [year]” ifadeleri tam olarak bu şekilde basılırken, hak saklıdır bildirimi Lehçe olarak “Wszelkie prawa zastrzeżone” şeklinde kalır. Aşağıdaki oluşturucu da gözlemlenen aynı uygulamayı takip eder.

Biblioteka Narodowa’ya Nüsha Göndermek Zorunda mısınız?

Çoğu bağımsız yayıncı için ve Polonya merkezli değilseniz muhtemelen hayır. Yasal depo, kitaba basılan bir unsur değil, kütüphanelere nüsha teslim etme yükümlülüğüdür. 1996 tarihli yasal depo yasası, yayınevini (wydawca) Polonya içinde yayıncılık faaliyeti yürüten kişi olarak tanımlar ve bu tanımın en doğal yorumuna göre yurt dışında bulunan bağımsız bir yayıncı bu yasanın dışında kalır. Resmî bir kılavuz yabancı isteğe bağlı baskı durumunu ele almadığından konu tamamen netleşmiş değildir.

Uygulamada Polonya dışında yaşıyorsanız yasal depo konusunda endişe etmeden yayın yapabilirsiniz; Polonya baskınızın ulusal koleksiyonda yer almasını istiyorsanız Biblioteka Narodowa’ya gönüllü bir nüsha gönderebilirsiniz. Polonya içinden yayın yapıyorsanız ise yükümlülük gerçektir: 100 adede kadar baskılarda Biblioteka Narodowa ve Biblioteka Jagiellońska’ya birer nüsha gönderilmelidir; daha büyük baskılarda ise bu iki kütüphaneye ikişer nüsha ve ek olarak on beş başka kütüphaneye birer nüsha verilmesi gerekir.

Yabancı Yazarlar İçin ISBN Gerçeği

Polonya ISBN ajansı Biblioteka Narodowa tarafından yürütülür ve ISBN sistemine katılımın gönüllü olduğunu belirtir. e-ISBN hizmeti Polonya’da bulunan yayınevleriyle sınırlıdır, bu nedenle yabancı bir yazar Polonya’ya ait bir 978-83 numarası alamaz.

Bu pratikte bir sorun değildir. Çoğu bağımsız yayıncının yaptığı gibi KDP üzerinden yayın yapıyorsanız, ücretsiz KDP ISBN’i çalışır ve "Independently published" künyesini basar; aksi takdirde kendi ülkenizdeki ISBN ajansından alınmış bir ISBN kullanın. Her format için ayrı bir ISBN kullanmak yaygın uygulamadır.

Talep Üzerine Baskı: KDP ve IngramSpark

Bir tuzak özellikle KDP’ye özgüdür: Lehçe yalnızca karton kapaklı ve ciltli baskılar için desteklenir. Lehçe bir e-kitap Kindle tarafından desteklenen bir dil değildir ve satıştan kaldırılır; bu nedenle Lehçe çeviri KDP’de basılı olarak yayımlanır ve e-kitap için Google Play Books, Apple Books, Kobo veya bir dağıtıcı aracılığıyla Polonya mağazaları gibi başka bir kanal gerekir.

IngramSpark, Latin alfabesiyle hazırlanmış iç sayfalar için herhangi bir dil kısıtlaması uygulamaz ve Polonya’yı yerel baskı yapılan bir Global Connect pazarı olarak değerlendirir. Baskının nerede yapıldığına ilişkin bilgiler her iki hizmette de otomatik olarak halledilir: KDP kendi nihai üretim sayfasını ekler, bu nedenle sizin ayrıca bir matbaa satırı eklemeniz gerekmez. Ayrıca hiçbir hizmet sizin adınıza Biblioteka Narodowa’ya nüsha teslim etmez.